сэтинньи 29-30 күннэригэр Дьокуускайга “Дохсун” кыһыҥҥы стадион-манеж күрэс уораҕайыгар буолан ааста. 58 боотурдар үс путевканы былдьастылар.

Квартира уонна 3 000 000 солкуобай!

Күрэхтэһии үөрүүлээхтик аһыллыытыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин спорка миниистирин 1-кы солбуйааччы Гаврил Мохначевскай “Дыгын оонньуулара” далааһыннан, үрдүк таһымҥа тахсан, сайдыыны ылан иһэллэрин, чэгиэн, күүстээх буолуу олоххо элбэҕи биэрэллэрин, бэлиэтээтэ. Дьокуускай куорат баһылыга Евгений Григорьев “Дыгын оонньууларыгар” бэлэмнэнии, күрэхтэһиилэргэ кыттыы үгүс күнү-дьылы, чиргэл эт-хаан туругу эрэйэрин, профессиональнай лигаҕа таһаарыллыахтааҕын, хамнас көрүллэр сөбүн, ол туһугар күүстээх үлэ бара турарын, таһым үрдээн иһэрин, “Прогресс” тутуу ХЭТ генеральнай дириэктэрэ А.С. Пинигинниин сүбэлэһэн баран, “Дыгын оонньууларын” муҥутуур кыайыылааҕар биир хостоох квартира уонна ону таһынан 3 000 000 солк.уу-харчынан биэриэхтээхтэрин, онон, хас биирдии кыттааччыга олохторун оҥостуналларыгар “шанс” баарын иһитиннэрдэ. Ол инниттэн, ыччаттар кыахтарын мүччү туппакка, чөл олоҕу тутуһалларыгар, бэрээдэктээх буолалларыгар, арыгылаан тус олохторун алдьаппаттарыгар, былчыҥы эрэ сайыннарбакка, өй-санаа өттүнэн холобур буолалларыгар, үчүгэй суоллаах-иистээх, үрдүк хамнастаах, дурда-хахха, бигэ ис туруктаах дьоһун боотур буолалларыгар ыҥырда. “Дыгын оонньууларын” сүрүн үббүлээччитэ, спонсора Алексей Пинигин ким күүстээҕэ, кыахтааҕа быһаарыллар ыһыахтар кэрэ кэмнэригэр түмүк оҥоһуллуохтааҕын, кыайыылаахтары улахан наҕараадалар күүтэллэрин өссө төгүл санатта, онуоха диэри бэйэ бодотун тардынан, толору ситэн-хотон тиийэллэригэр баҕа санаатын, күүстээх-күдэхтээх ыччаттарбытыгар дьон-сэргэ эрэнэрин биллэрдэ.

“Дыгын оонньууларын” 2020 с. муҥутуур кыайыылааҕа, “Манчаары XXI оонньууларын” саха төрүт көрүҥнэрин муҥутуур кыайыылааҕа, Анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа, Амма боотура, билигин 9 № оҕо сопртоскуолатыгар “Дыгын” спорткулуубу салайар Леонид Филиппов санаатын кытта үллэһиннэ: “Кэлэр сүүмэрдиир түһүмэххэ өссө элбэх кыттааччы күрэхтэһиэҕэ. Бириис үрдээтэ. Боотурдар харахтара уоттанна. Бастакы сүүмэрдиир түһүмэх сезон саҥа саҕаланыытыгар буолан уонна уолаттар “объемнарын” ситэ ыла иликтэринэн, уустуктардаах. Бу күрэхтэһииттэн сайыҥҥы туруктарын биһи билигин көрбөппүт. Кыахтарын толору ситэ арыйбаттар. Сылтан сыл кыттааччы элбээн, бириис улаатан иһэр. Ол үчүгэй. Төрүт күрэһинэн күүстээх, сыамса эрэ буолбатах, өй үлэтэ барыта көрүллэр. Эргиччи туһалаах көрүҥ. Ону үгүс күрэхтэһиилэр бигэргэтэллэр. Улахан күүстээх уолаттар, эбэтэр кыра сымса уолаттар таас көтөҕүүгэ, мас тардыһыытыгар эмиэ барсыбаттар. Дэгиттэр сайдыылаах, имигэс, түргэн уолаттарга ордук табыгастаах. Саҥа ааттар тахса, кэлэ тураллар. Эдэр уолаттар олох куһаҕана суохтук киирсэ сылдьаллар. Кинилэр оҕо, оскуола эрдэхтэриттэн бу күрэхтэһиини көрө сылдьар буоланнар психологически уйулҕалара бэлэм. Холобур, Айаал Бурцев, Руслан Слепцов курдук 18-19 саастаах эдэр уолаттар күүстэринэн, санааларынан да баһыйтарбаттар, убайдарыгар бэриммэттэр. Тэҥҥэ хапсыһан, инники күөҥҥэ сылдьаллар. Куорат баһылыга Евгений Николаевич эппитин курдук профессиональнай таһымҥа тиийэр инибит диэн эрэнэбит!”.

Күөн-күрэс угуйар күүһэ!

Икки күннээх сыралаах күрэстэргэ көрүҥтэн көрүҥ аайы атын-атын боотурдар кыайан-хотон истилэр. Бары да бэйэлэрин көрүҥнэрин үчүгэйдик баһылаабыттар түһүмэхтэн түһүмэххэ инники дьулуруйан истилэр. Эдэрдэр элбэхтэрэ сөхтөрдө. Киһи хараҕа таптыы көрөр, уурбут-туппут курдук сылбырҕа хамсаныылардах, күөн-күрэскэ дьоҕурдаах, күүстээх-күдэхтээх уоланнар түһүлгэни киэргэттилэр.

Мэҥэ-Хаҥаластан 19 с. Руслан Слепцов “тутум эргииргэ” алтыс (58), сүүрүүгэ бастакы (53,27 сөк), “тааска” бэһис (89 м 80 см) - түмүккэ бэһис; Хатастан 20 с. Иван Степанов Мас тардыһыытыгар, оҕунан ытыыга, сүүрүүгэ ахсыс, хапсаҕайга үһүс, “тааска” онус – түмүккэ тохсус; Горнайтан 18 с. Айаал Бурцев сүүрүүгэ онус, хапсаҕайга бэһис –түмүккэ уон иккис; Мэҥэ-Хаҥаластан 20 с. Арсен Федоров “тутумҥа” төрдүс буолуталааннар “Дыгын оонньууларыгар” уйаннара-хатаннара биллибит боотурдары “ууга-уокка” түһэртээтилэр. Ити саҥа ааттар “бууттарын этэ бустаҕына, систэрин этэ ситтэҕинэ” кэскиллээх ыччаттар тахсан эрэллэр.

Кэбээйиттэн “Дыгын-2025” үрүҥ көмүс призера 21 саастаах Артем Дьяконов күрэхтэһиини мөлтөхтүк саҕалаан баран, бүтэһик көрүҥнэргэ хапсаҕайга уонна тааһы көтөҕүүгэ олус бэккэ кытынна, бириистээх үһүс миэстэлэннэ уонна путевкаҕа тигистэ: “Күрэхтэһии наһаа ыараханнык ааста. Сөбүлүүр “тутуммар” охтон хааламмын, 52 эрэ оҥороммун, 22 миэстэ, маспар 28, охпор 29 буолан хаалбытым. Очком элбээн, ыраах тэбиллибитим. Ол да буоллар, санаабын түһэрбэтэҕим. Сүүрүүбэр “результакка” кыттабын диэн бэйэбэр сорук туруоруммутум. 54,49 сөк кэлэммин “личкалаатым”, алтыс буолбутум. Ол да буоллар син-биир ыраах этим. Киирсиэххэ, мэтээлгэ тиксиэххэ диэн санаабын ыһыктыбатаҕым. Баҕар, “шанс” баара буолуо диэммит суоттаабыппыт. “Тааһы” 100 м илтэххэ миэстэлэһиэххэ сөп курдук диэн буолта. Аара, саарбахтааһын, психологический ыарахан түгэннэр үөскээбиттэрэ. Илиим, атаҕым, сиһим былчыҥнара хам тутаары ыгылыппыттара. Бүтэһик 30-20-10 миэтэрэлэгэ хас биирдии хардыы иһин, бэйэм бэйэбин кытта кытаанах охсуһуу саҕаламмыта. Хара күүспүнэн 101 м тиэрдэммин путевканы үлэлээммин ыллым. Чэпчэкитик кэлбэтэ. Аны сайын “Дыгын оонньууларыгар көрсүөххэ диэри!”.

“Дыгын оонньууларын” үс төгүллээх үрүҥ көмүс призера, 34 саастаах Таатта боотура Николай Матаннанов 1-кы сүүмэрдиир түһүмэх кыайыылааҕынан таҕыста: “Бастакы сүүмэрдиир түһүмэхпит этэҥҥэ түмүктэннэ. Тыҥааһыннаахтык ааста. Хас биирдии көрүҥү туох-баарбынан оҥоро сатаатым. Итэҕэстэр бааллар, чочуйуохпун наада. Билигин кыратык сынньаныам, онтон дьарыкпын салҕыам. Оххо, сүүрүүгэ кыра уларыйыылар киирбиттэрэ. “Дыгыммыт” сайдан иһэр. Баҕалаахтар элбээн иһэллэр. Онон үлэлиибит. Санныбын эпэрээссийэлэтэммин 2024 сылы көтүппүтүм, онтон, бу ааспыт 2025 сылга сүүмэрдээһин элбэх этэ, онно бүтэһик күрэхтэһиигэ атахпын эчэтэммин дьарыгым ситэ тиийбэтэҕэ. Билигин путевка ыллыбыт. Бу сырыыга маска, хапсаҕайга үчүгэй киирсиилэр буоллулар. Таһым үрдээн иһэр, уолаттар дьарыктаахтара биллэр. Бэйэлэрин көрдөрдүлэр. Кичэллээхтик дьарыкпын оҥорон, сайын үчүгэйдик киирсиэхпин наада. Бу күрэхтэһии түмүгэ көрдөрөрүнэн, маспын, хапсаҕайбын, сүүрүүбүн, ыстаныыбын, бары көрүҥнэри үчүгэйдик оҥоруохпун наада. Сайын бастыырдыы киирсэбин.

Кэбээйи боотурдара Яков Дмитриев иккис, Артем Дьяконов үһүс миэстэлэнэннэр кэлэр сайын “Дыгын оонньууларыгар” кыттар путевкалар хаһаайыннарынан буоллулар.

Ханнык хамсааһын, сайдыы биирдиилээн көҕүлүүр, тэрийэр-салайар дьонтон, өйүүр тэрилтэлэртэн улахан тутулуктаах. “Дыгын оонньууларын” муҥутуур кыайыылаахтара Иван Белолюбскай, Егор Филиппов, Леонид Филиппов, Николай Матаннанов, Денис Заболоцкай, Николай Иванов, Евгений Гоголев курдук биирдиилээн физкультура учууталлара, тренердэр “Боотур”, “Хатан”, “Дэгит”, “Дыгын” спорткулууптары аһыталааннар оҕолору, ыччаттары дьарыктыыллара, күрэс кыттыылаахтарыгар сүбэ-ама биэрэллэрэ, күүстээх, эр санаалаах уоланнарга уонна боотурдарга кынат анньыналларыгар,”буһалларыгар-хаталларыгар” улахан кыахтары үөскэтэллэрэ кэрэхсэбиллээх.

Баһылай Посельскай